Апрель
23-те национал болгаш чурт-шинчилел чогаалының килдизи Тываның улустуң
чогаалчызы Э. Б. Мижиттиң 60 харлаан юбилейинге таварыштыр «Хɵй талалыг салым-чаяан» деп аттыг
ужуражылганы эрттирген.
Э.
Б. Мижит 1961 чылдың апрель 22-де Улуг-Хем кожууннуң Торгалыг суурга тɵрүттүнген.
Чааты ортумак школазын, Москвада М. Горький аттыг литература институдун
дооскан. Тываның ном үндүрер черинге чечен чогаал редакторлап, республиканың
хөгжүм-шии театрының литература кезээн эргелекчилеп, «Тываның аныяктары» солуннуң
кол редактору бооп, Тываның гуманитарлыг шинчилелдер институдунуң литература
секторунуң эртем ажылдакчызы кылдыр ажылдап чораан. Амгы үеде «Улуг-Хем»
сеткүүлүнүң редактору.
Чогаал ажылын 1980
чылдан эгелээн. Ооң шүлүктери республика солуннарынга, республикадан дашкаар солуннарга,
сеткүүлдерге база хөй авторлуг чыындыларга парлаттынгылаан.
Шүлүктериниң
баштайгы чыындызы «Бузундулар» деп
ат-биле 1992 чылда үнген. «Казыргылыг
кудуктуң кыйгызы», «Бөдүүн одуруглар», «Туман өттүр отчугаштар» деп шүлүк
чыындыларының, «Ѳргүл» деп шиилер
номунуң дээш оон-даа ɵске номнарның автору.
Э. Б. Мижиттиң
бижээн шиилери республиканың хөгжүм-шии театрының сценазынга салдынган. «Кым сен, Сүбедей-Маадыр?» деп шиизи
түрк театрлар фестивалынга бирги черни ээлээн. Э. Б. Мижит дыка хɵй орус болгаш
даштыкы чогаалчыларның чогаалдарын тыва дылче очулдурган, а ооң бодунуӊ
чогаалдары орус, англи, француз дылдарже очулдуртунган. Эдуард Байырович тыва
шүлүк чогаалының формазын улам делгемчидип, чаа-чаа хевирлерни философчу
утка-биле долдуруп чаартылгаларны кылган чогаалчы. Ооӊ дыка хɵй шүлүктеринге
Тываның билдингир композиторлары ырларны чогааткан.
Чогаалчы Э. Б.
Мижит-биле ужуражылгага Кызылдың уран-чүүл колледжизиниң, Тываның күрүне
университединиң сургуулдары база чалаткан аалчылар: Л. Х. Иргит, С. С. Комбу, М. А.
Кужугет, У. А. Донгак, Э. М. Манчын, Н. О. Товуу келгеннер. Келген
эртем ажылдакчылары, башкылар, аалчылар Эдуард Байыровичиниӊ дугайында база
чогаадыкчы ажыл-агыйынга хамаарыштыр эки үнелелдерни чугаалааннар. Тываның
чогаалчылар эвилелиниң даргазы С. С. Комбу Э. Б. Мижиттиң чогаадыкчы ажылын
үнелевишаан, ону Россия деңнелинге чедир шаңнап-мактаар ужурлуг деп чугаалаан.
Ужуражылгага
чогаалчының шүлүктеринден бижиттинген ырларны Тыва Республиканың алдарлыг
артизи А. М. Арат-оол аалчыларга ырлап берген. База сургуулдар Ш.
Соруктуг, Ө. Ооржак шүлүктерниң аянныг номчулгазын күүсеткеннер.
