Июль 26-да ТР-ниӊ А. С. Пушкин аттыг ном саӊыныӊ национал болгаш чурт-шинчилел чогаалыныӊ килдизинге журналист, чогаалчы, Тыва Республиканыӊ алдарлыг ажылдакчызы, Россия Федерациязыныӊ культуразыныӊ алдарлыг ажылдакчызы Артык Хөм-Оттуковна Ховалыгныӊ бижээни «Коӊгулуур ыры» деп номунуӊ таныштырылгазы болуп эрткен.

Артык Ховалыг 1951 ч. май 12-де Сүт-Хɵл кожууннуӊ Бора-Тайга  суурунга тɵрүттүнген.

Бора-Тайга ортумак школазын, Кызылдыӊ башкы институдун дооскан.

«Тываныӊ аныяктары», «Шын» солуннарынга корреспондентилеп, килдис эргелекчилеп, 1991 ч. бээр «Эне сɵзү» солунну, «Кадын» сеткүүлүн хɵй чылдар дургузунда редакторлап, ажылдаан.

Чогаал ажылын 1974 ч. эгелээн. «Чалгын» деп баштайгы шүлүктер ному 1978 ч. чырыкче үнген. Дараазында чылдарда «Дɵрт хайыра», «Шонуг», «Сеткил чечээ», «Билзекте хээлер» дээш, оон-даа ɵске номнары үнген.

А. Ахматованыӊ, О. Хаяамныӊ чогаалдарын тыва дылче очулдурган. Ооӊ чогаалдары орус, немец, алтай база украин дылдарже очулдуртунган.

ССРЭ-ниӊ журналистер болгаш Чогаалчылар  эвилелиниӊ кежигүнү.

Ук хемчегге Тыва Республиканыӊ Чогаалчылар эвилелиниӊ даргазы С. М. Ɵндүр, Тываныӊ Чогаалчылар эвилелиниӊ даргазы С. С. Комбу, Тываныӊ Улустуӊ чогаалчылары Ш. М. Суваӊ, Н. Ш. Куулар, чогаалчы, журналист К.-К. К. Чооду, А. С. Шоюӊ, башкы, чогаалчы М. А. Күжүгет, А. С. Ондар база ɵске-даа чогаалчылар, мɵгейикчилер, уруу, уйнуу келгеннер.

Чогаалчылар, аалчылар А. Х.-О. Ховалыгныӊ дугайында база ооӊ чогаадыкчы ажыл-ижинге хамаарыштыр солун сактыышкыннарны чугаалааннар.

Бо үеде чогаалчы А. Х.-О. Ховалыг Москва хоорайда уруу Дарина, уйнуу Мирослава-биле чурттап турар.

Чогаалчы Артык Ховалыгныӊ «Коӊгулуур ыры» деп номунга тураскааткан хемчег ТР-ниӊ А. С. Пушкин аттыг Национал ном саӊыныӊ болгаш Тываныӊ чогаалчыларынга солун исти арттырган.