Хоорайывыс
Кызылды каастап турар, онза-солун черлерниң бирээзи – Тыва эки турачыларга тураскаал.
Ол найысылалдың «Кызыл» деп бизнес тѳвүнүң мурнуу талазында сесерликте тургустунган.
«Бистиң
Тѳрээн чуртувустуң ат-алдары болгаш хосталгазы дээш немец-фашистиг эжелекчилер-биле
тулчуушкуннарга эрес-маадырлыы-биле ѳлген Тыва Арат Республиканың эки турачы
эскрадонунуң офицерлериниң, сержантыларының болгаш анаа дайынчыларының
тураскаалын мѳңгежидериниң дугайында» ТАР-ның Биче Хуралдың Президиумунуң
Чарлыы 1944 ч. июнь 23-те үнген. Биче Хуралдың Президиумунуң даргазы Анчымаа
Хертек ат салган документиде тураскаалды Кызыл хоорайга мѳңгежидер деп бижээн.
Оон
бээр 70 чыл ашкан-даа бол, Чарлыкты күүседири-биле, Тыва Республиканы удуртуп чораан
Шолбан Кара-оол тыва эки турачыларның эрес-маадырлыг чоруун мѳңгежидип, ук
тураскаалды 2016 ч. сентябрь 1-де байырлыг чыскаал-биле ажыткан. Байырлыг
хемчегни сентябрь 1-де эрттиргениниң чылдагааны – тыва эки турачыларның
фронтуже аъттанган хүнү сентябрь 1-ни Тываның Баштыңының Чарлыы-биле 2015 ч.
эгелеп, Тыва эки турачыларның сактыышкын хүнү кылдыр доктааткан.
Тураскаалдың
автору – Россияның чурукчулар Эвилелиниң кежигүнү, Тыва Республиканың уран
чүүлүнүң алдарлыг ажылдакчызы Александр Ойдуп.
Тулчуушкунче
аткан ок дег халдып бар чоруур аъттыг эки турачының узуну 5, бедии 4,5 метр,
кили 3,2 тонн. Хүлер ѳңнүг чараш тураскаал найысылалдың тѳвүн каастап,
аян-шинчи киирип, улуг-биче чурттакчы чоннуң хей-аъдын кѳдүрүп, ырактан келген
аалчыларның сонуургалын оттуруп, Ада-чурттуң Улуг дайынының тѳѳгүзүн балалбас
ис дег сагындырып чоруур.
