Национал болгаш чурт-шинчилел чогаалдарының килдизинде Тываның Чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү Александр Ондарның «Бижээчи» болгаш «Даң хаяазында амыдыралдың агымы» деп ийи тоожузу кирген, 2023 ч. Кызылдың Ю. Ш. Кюнзегеш аттыг ном үндүрер черинге үнген чаа ному келген.
«Бижээчи» деп тоожуда 1883-1885 чылдарда байларның каржы-хажагай чоруунга удур тура халышкан алдан-маалдырланы тос эрээ-биле шаагайтап турганын көрген дириг херечизи Ондар Онакай оглу Тежекенниң амыдырал чуртталгазының дугайында бижип турар.
Ийи дугаар «Даң хаязында амыдыралдың агымы» тоожуда – мөге башкы Сүүр-оол Хүргүлекович Ондар база ооң өөнүң ишти Деспи Санааевна дугайында бижээн. С. Х. Ондар – Тыва Республиканың Арзылаң мөгези, билдингир башкы, спортчу, кижизидикчи болгаш тренер.
Номчукчулар бо тоожулардан Тываның төөгүзүн, үлегерлиг, кызымак өг-бүлениң база оон-даа өске ажылга кызымак кижилериниң дугайында номчуп, билип ап болурлар.
Ол ышкаш килдистиӊ фондузу «Мөңгүлектиң меңгилиг шыпшыктарында» деп ном-биле неметтинген. Номнуң тургузукчузу чогаал шинчилекчизи, аныяк эртемден, Тываның Чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү Родион Донгак.
Номда Бай-Тайга кожууннуң «Мөңгүлек» аттыг чечен чогаал, ыры-хөгжүм каттыжыышкынының киржикчилериниң чогаалдарын чыггаш парлаан. Чыындыдан О. Таргынның, Т. Оссурнуң, Ш. Куужаанның дээш оон-даа өске авторларныӊ бижээн шүлүктерин, чечен чугааларын номчуп болур.
Чаа номнарны номчууру-биле, хүндүлүг номчукчуларывысты бистиӊ ном саӊыныӊ национал болгаш чурт-шинчилел чогаалдарының килдизинче чалап тур бис!
