Тываның А. С. Пушкин аттыг Национал ном саңынга бодунуң бижээн
номнарын белекке берип турар авторлар эвээш эвес. Олар боттарыныӊ чурттап
эрткен тѳѳгүзүн, чечен-мерген шүлүктерин, ѳѳредиглиг чогаалдарын күзелдии-биле чырыдып,
салгалдарывыска балалбас ис кылдыр арттырып чоруур – ол дыка ѳѳрүнчүг. А. С.
Пушкин аттыг ном саңы номнарны кадагалап, ѳске номчукчуларга сонуургадып,
чыл-чылдары-биле фондуда шыгжап чоруур.
Чоокта чаа күш-ажылдың хоочуну, Тыва
Республиканың база Тес-Хем кожууннуң алдарлыг ажылдакчызы, Самагалдай суурнуң
хүндүлүг хамаатызы Кара-оол Лапчаа Национал
ном саңынга «Дески чаагай тезим чону» деп номун белекке берген.
Кара-оол Лопсанович Лапчаа 1943 ч. май
5-те Тыва Арат Республиканың Тес-Хем кожууннуң Терезинниг-Хонаш деп черге
малчын араттыӊ ѳг-бүлезинге тѳрүттүнген. Ол 1961 ч. Самагалдай ортумак
школазын дооскаш, улаштыр «Сельхозтехникага» слесарьлап ажылдап эгелээн.
1962-1971 чылдарда Бурятияның кѳдээ ажыл-агый институдунга ѳѳренип,
инженер-механик мергежилди чедип алган.
Ажылының ниити стажы 50 чыл. Ол тѳрээн
черинге кол инженерлеп, кѳдээ ажыл-агый эргелелин удуртуп, райкүүскомга
оралакчылап, район Совединиң даргазынга соңгуттуруп, эрге-дужаалдыг ажылдарга
бодунуң тергиинин кѳргүзүп чораан. 1994-1998 чылдарда кожуун чагыргазының
даргазының экономика талазы-биле бирги оралакчызынга ажылдаан. 2009-2011
чылдарда «Норилський никель» күрүнениң эвес пенсия фондузунга эксперт-агент
болуп ажылдап турган.
Кара-оол Лапчаа хѳй санныг медальдарның
болгаш Хүндүлүг бижиктерниң эдилекчизи.
Ооң «Терең суглуг Теректиг-Хемим» деп
бирги ному 2015 ч. чырыкче үнген.
Ном саңынга белекке берген «Дески чаагай
тезим чону» деп номунда автор тѳрүттүнген чер-чурттунуң, дѳргүл-тѳрелдериниң,
ажы-тѳлүнүң, кады ѳѳренип, ажылдап чораан эш-ѳѳрүнүң дугайында дыка улуг ханы
ынакшыл-биле бижип турар. Тываның тѳѳгүзүнге турган онзагай совет чылдарны, ол
үеде Тес-Хем кожууннуң хѳгжүлдезинге хѳй ажылдар кылдынганын бадыткап,
кожууннуң соксаал чокка сайзырап турганын бижээн. Номнуң маадырлары –
Тес-Хемниң бѳдүүн ажыл-ишчи чону. Ол үеде кижилерниң демниг, тура-соруктуг
ажылдап чорааны, каадырларның мергежилинге бердингени, ак сеткилдии, кылып турар
ижинге харыысалгалыг турганы номчукчуларга эскертингири аажок.
Кара-оол Лопсановичиниң бо номунга чогаалчы,
Россияның Журналистер, Чогаалчылар болгаш Театр ажылдакчыларының Эвилелдериниң
кежигүнү Александр Шоюн бедик үнелелди берген.
