Прозачы, баштайгы чогаалчыларның бирээзи Бадра Иргит Үжүней оглунуң 115 харлаанынга чурт-шинчилел чогаалының болгаш национал библиография килдизинде «Мээң үем – силерниң төөгүңер» деп ном делгелгезин салган.
Ук делгелгеде чогаалчының номнары, допчу намдарының дугайында ажылдар, ооң чогаалдарынга бижээн үнелелдер дериттинген.
Бадра Иргит Үжүней оглу 1910 чылдың январь 26-да амгы Тес-Хем кожууннуң Чыргаланды сумузунуң Шаңгыш деп черге төрүттүнген.Ол Самагалдай хүрээзинге хуурактап тургаш, бижикти өөренип алган.
Араттың Революстуг шеригниң биче командирлер школазын дооскаш, Москвага политажылдакчыларның түр курузунга база совет-партия школазынга ѳѳренип турган.
Араттың Революстуг шеригниң полк комиссары бооп ажылдааш, Тываның Революстуг аныяктарының эвилелиниң Төп комитединиң бирги секретарынга соңгуткан: 1941-1942 чылдарда ТАР-ның Сайыттар Чөвүлелиниң чанында культура комитединиң даргазынга, 1942-1943 чылдарда ТАР-ның Моол Арат Республикада бүрүн эргелиг элчини бооп, Тыва ССРЭ-ге каттышкан соонда, СЭКП Тыва обкомунуң секретарынга ажылдаан. 1950-1960 чылдарда Шагаан-Арыг, Арыг-Бажы, Эйлиг-Хем, Тес-Хем школаларынга башкылап, директорлап чораан. 1967 чылдан эгелеп Кызыл хоорай Совединиң күүскомунуң күш-ажыл курлавырының талазы-биле килдис эргелекчилеп турган.
Ол чогаал ажылын 1932 чылда эгелээн. Тыва Арат Республиканың Чогаалчылар эвилелиниң баштайгы кежигүннериниң бирээзи. 1940 чылдар үезинде шүлүктери, чечен чугаалары, публицистиг чүүлдери «Шын», «Аревэ шыны», «Хостуг арат» деп солуннарга, «Революстуң херели» сеткүүлге үнүп турган. Ооң бижээни «Арзылаң Күдерек» деп романның бирги номун оглу, чогаалчы Игорь Иргит 1996 чылда парладып үндүрген.
Тыва Республиканың Биче Хурал Президиумунуң кежигүнү чораан. ТАР-ның Республика ордени-биле, ССРЭ-ниң «Күш-ажылга шылгарал» база «1941-1945 чылдарда Ада-чурттуң Улуг дайынынга маадырлыг күш-ажыл дээш» деп медальдар-биле шаңнаткан.
Номчукчуларны делгелгеже чаладывыс!
