Тыва Республиканың Дээди Хуралының доктаалы-биле бо чылын Шагаа байырлалын февраль 21-де демдеглээр кылдыр шиитпирни үндүрген.

«Шаг бажы келди, Шагааның бүдүү айы үндү» – дижип, улуг өгбелеривис чугаалажыр чораан. Шагаа хүнү үнгүже, баш удур белеткенир үжен хонуктуң үезин бүдүү айы дээр, амгы үе-биле тодаргайлаарга, январь 21-ден февраль 20-ге чедир.

Шагааның бүдүү айында аал-оранының, кодан девискээрин ширбип, арыглаар, кажаа-хораа иштин аштап, коптарар дээш, кылыр ажыл-ла хөй болур.

Чүгле чурттап олурар оран-савазының ишти-даштында бок-сагын аштап, арыглаар эвес, ооң-биле кады Шагаа чемин белеткээр база кедер идик-хевин баш бурунгаар шүгдүнер. Ол ышкаш кижи бодунуң сагыш-сеткилин, үзел-бодалдарын чаңгыс аайлап, бүгү-ле чүве «чаагай болзун», «буян-кежик доктаар болзун!» деп сүзүглеп, манаары чугула.

Шагаа байырлалы дээрге тыва чоннуң ай календарының ёзузу-биле чаа чылды уткууру, онзагай чаңчылының херечизи, ооң сагыш-сеткилиниң байлаа. Чымыштыг соок кышты эртип алган, частың чылыын уткуп, чаартынган чуртталганы эгелээр, бир улуг, өөрүнчүг байырлал.

Ынчангаш ыдыктыг байырлалывыс Шагааны арыг-силиг, сагыш-сеткиливис чиик-сергек уткуп алыры-биле, белеткениринче кыйгырдывыс!

Тоолайның чымчак дүгүн

Торгу-маңнык солуур-дидир.

Чиирбей талдар, койгун-хаактар

Чиндигир көк эки чай боор.

Тоолай чылда ийистер хөй,

Тодуг-догаа өнер болур.

Хонук быдаа, шаңда тараа

Ховартавас аш-чут болбас.

Сеткил арай дүргедеп боор,

Серемчилиг чорза чогуур.

Доктар, моондак бачыттардан

Тоолай дег дессе эки.

(В. Серен-оол)