Тываның Улустуң чогаалчызы Екатерина Түктүг-ооловна Танованың 90 харлаан оюнга А. С. Пушкин аттыг Национал ном саңының национал
болгаш чурт-шинчилел килдизинде «Тыва
чогаалдың кадыны» деп ном делгелгези салдынган.
Е. К. Танова 1930 чылдың март
27-де Сүт-Хол кожууннуң Кара-Чыраа сумузунга төрүттүнген.
Кызылдың педагогика институдун,
Москвага Партияның Дээди школазының журналистика факультедин, Москваның
Ломоносов аттыг күрүне университединиң аспирантуразын доозуп, аңаа эртем адын
камгалаан.
Педагог, журналист, шүлүкчү,
прозачы, драматург, хөй-хөй очерктерниң, публицистиг болгаш эртем талазы-биле ажылдарныӊ
автору.
Е. Т. Танова 30 хире шүлүк
болгаш проза номнарын үндүрген, 10 ажыг шиилерни бижээн.
Делгелгеде Е. Т. Танованың дараазында
номнарны делгээн. «Тываның чогаалчылары:
намдар-төөгүзү, ажыл-чорудулгазы», (Кызыл, 2013 ч.), «Дошкун чылдарның чазы», (Кызыл, 1993 ч.) – бо тоожуда 1937-1938
чылдарда репрессияга таваржып, «чоннуң дайзыннары» диртип нүгүлдеткеш, актыг
черге шаажылаттырганнарның дугайында бижээн. «Дошкун чылдарның чазы»: тоожулар, (Кызыл, 2010 ч. ), «Кара-Бай», (Кызыл, 2008 ч.) бо романда
мал-чер ажылынга төрүмелинден бердинген болгаш өскүзүнге чалынмайн, чүгле
бодунуң карак кызыл күш-ажылының ачызында
шыдалдыг бай, төлептиг, орден-хавыялыг мурнакчы араттың хоп-нүгүл
уржуундан бажыңнадып, байысаадып, хөреңгизин хавыртып, хоралакчы дайзын диртип,
хосталгазын казыдып, шииттирип, түреп чораанының база ооң өг-бүлезиниң берге
салым-хуузунуӊ дугайында төөгүп бижээн. «Күлүк-Тажы»:
эпостуг шүлүглел (Кызыл, 2006 ч.), «Шиилер»:
шиилер чыындызы (Кызыл, 2008 ч.), «Иениң
салым хуузу»: тоожу (Кызыл, 1991 ч.).
Делгелгеде чогаалчының бодунуң
бижээн номнарындан аңгыда, ооң очулгаларын база делгээн – Самуил Маршактың «Өң-баазын ном» (Кызыл, 1963 ч.), «Челээш»: шүлүктер (Кызыл, 1982 ч.) деп
шүлүк ному, Иван Сергеевич Тургеневтиң «Бүдүүзүнде»
(Кызыл, 1970 ч.).
Е. Т. Танованың ады «Кызылдың алдарлыг кижилери» деп хүндүткел номунче киир бижиттинген.
