А. С. Пушкин аттыг национал ном саңының мурнундан силерге онзагай байырлалыңар-биле сеткиливис ханызындан чылыг, чымчак байырывыс чедирип тур бис!
Башкы – эң-не хүндүткелдиг мергежилдерниң бирээзи. Ол кандыг-даа эртемнерниң эге дөзүнүң каңнакчызы. Башкы – ол анаа-ла бир мергежил эвес, а ёзулуг салым-чаяан, бедик харыысалга, сагыш-сеткилден бердинген шыдамыккай улуг күжениишкин. Шынап-ла, башкының чымыштыг ажылгырындан, медерелдиг эртем-билиинден, ооң шынчы ак сеткилдиинден, сагыш човангырындан уругларның кижизидилгези болгаш өөредилгези кол хамааржыр. Башкы кижи аажок шыдамык, кичээнгейлиг, эскериичел, уругларның сагыш-сеткилин билип, кандыг-даа байдалда оларга ажыктыг арга-сүмени берип шыдаар, шын шиитпир хүлээп алырынга дузалаар, оларның эң-не бүзүрээр чоок өңнүү.
Башкы – келир үениң бурунгаар сайзыралының сиилбикчизи.
Эргим БАШКЫЛАР! Силерге чаа-чаа чогаадыкчы чедиишкиннерни, дилээшкиннерни, быжыг кадыкшылды, чаптанчыг өөреникчилериңерниң бүзүрелин, ада-иелерниң хүндүткелин күзевишаан, тура-сорууңар кезээде бедик болурун йөрээдивис!
Экии, башкы! Кайда чурттап чору силер?
Элээн үе силерни мен көрбээн-дир мен.
Эргим чазык шырайыңар сактып кээрге,
Элээди чаш тенек үем сактып кээр-дир.
Эрткен барган школачы чашкы шаавыс
Эртем-билиг чедип алган аксым кежии
Эргеледип, эптеп-чөптеп өөредип каан
Эртине дег өртек түң чок ачыңар-дыр.
Эртемнерниң чажыттарын айтып берген
Эргим башкым хүлүмзүрүүн утпас -тыр мен.
Эгээртинмес үүжени меңээ сөңнээн
Эриг баарлыг башкывыстың хүнү-биле!
Аржаан Ооржак
