Алдар Константинович Тамдын 1975 чылдың июнь 9-та ыры-шоорда кирген, чоон кызыл дыттарлыг Чадаанага
хөй ажы-төлдүг, ыры-хөгжүмге сундулуг өг-бүлеге төрүттүнген. Ачазы Константин
Чүлдүмович Тамдын ус-шевери - биле ол кожуунга ат-сураа билдингир, хөгжүм
херекселдери чазаарынга алдаржаан кижи чораан. Чадаананың уругларның уран чүүл
школазы ооң адын эдилээн. Авазы Биче-көк Узун-Сарыговна «Иениң алдары» ордениниң
эдилекчизи.
«Баштай баскан буттуң
изин соңнай баскан буттуң изи чандыр баспас» дижири дег, Алдар Тамдын ачазы ышкаш, ооң ус-шеверин
дөзеп, тыва хөгжүм херекселдери чазап кылырынга, хөөмейлеп-сыгыртырынга
сонуургалдыг. Ол 9 дугаар класстан эгелеп-ле «Сылдыс»
аттыг бот - тывынгыр хөгжүм ансамблинге
киржип, хөөмей-сыгыды-биле чонну магададып эгелээн. 1992 чылда Кызылдың уран чүүл
училищезиниң «Тыва хөгжүм херекселдери» деп мергежилинче өөренип
кирген. Аңаа игилге, чадаганга ойнап, хөгжүмге сундулуун көргүзүп,
сургуулдарның «Чаңгы-Хая» аас чогаал ансамблиниң эң-не идепкейлиг
киржикчизи апарган. Ук училищени 1996 чылда чедиишкинниг дооскаш, аныяк
салым-чаяанныг хөгжүмчүнүң ажылче баштайгы базымы Чадаананың уругларның уран
чүүл школазының тыва хөгжүм херекселдеринге ойнаар клазын удуртуп эгелээн. База чергелештир
Тываның күрүнениң «Саян» аттыг национал хөгжүм ансамблиниң оркестринге ойнап турган. 2001
чылдан эгелеп, Кызылдың уран чүүл
училищезинге башкылап ажылдаан. Ооң киржип турганы «Чаңгы -Хая» аас чогаал ансамбли 2002
чылда Новосибирскиге «Сибирьниң аныяк үннери» деп мөөрейге шылгарап,
Гран-при шаңналынга төлептиг болган. 2003 чылда училищениң тыва хөгжүм уран
чүүл салбырының доозукчулары-биле тыва национал хөгжүм оркестри тургузуп
алганнар, директорунга Алдар Тамдынны бир үн-биле бадылаан. Ол үеде «Чиргилчин» аас чогаал бөлүүнүң идепкейлиг хөгжүмчүзү турган. 2005 чылда
директор ажылындан халажып, бүгү-ле күжүн, сонуургалын тыва хөгжүм херексели
кылыр арга-дуржулгалыг, эң ховар мастер база шеверлекчилерниң удуртукчузу
болуп, ажылдап кирипкен. 2014 чылда ону тыва улустуң ёзу-чаңчылдарының, аас
чогаал болгаш ус-шеверлер төвүнүң директору
кылдыр томуйлаан. Ол-ла чылын, октябрь айда, Тываның культура сайыдының
оралакчызы апарган. Даанган ажылынга чүткүлдүг болурга, удаваанда Культура яамызының
сайыдынга депшиткен. Алдар Тамдын уран
чүүлдүң кандыг-даа адырынга ажылдап тургаш, ол
хөй-ле ажыктыг чүүлдерни кылып, көскү изин арттырган. Удуртур ажылдарга ажылдааш,
харыысалгалыг болуп, кады ажылдаан эш-өөрүнге негелдиин көргүзүп,
оларның бүзүрелин чаалап ап, идегелдиг
сүмелекчизи, дагдыныкчызы болуп чоруур.
Сураглыг
«Чаңгы-Хая», «Чиргилчин», «Тыва», «Тыва кызы»
деп аас чогаал бөлүктериниң хөгжүмчүлериниң ойнап чоруур тыва хөгжүм
херекселдерин бодунуң чогаадыкчы көрүжү-биле, бир-ле тускай, хуулгаазын аян-биле сиилбип, шеверлеп кылганы
кайгамчык.
Алдар Тамдын ховар салым-чаяаны-биле амыдыралының оруун
уран чүүлге бараалгадып чоруур, бодунуң ажылынга бердинген, чонунга, национал культуразынга ынакшылды, чаагай ёзу -
чаңчылдарывысты камныг кадагалап арттырар хамаарылганы, хүндүткелдиг болурун
суртаалдап чоруур көскү хөгжүмчүлерниң бирээзи.
Хүндүлүг Алдар Константинович! Төрүттүнген
хүнүңер-биле А.С.Пушкин аттыг национал ном саңының мурнундан чылыг-чымчак байырывысты
чедирип, быҗыг кадыкшылды, аас-кежикти, уран чүүлдүң сайзыралынга киирип чоруур чымыштыг ажыл-ижиңерге ам-даа чогаадыкчы чедиишкиннерни
сеткиливис ханызындан күзеп, хей-аъдыңар, сүлде-сүзүүңер бедик
болурун йөрээдивис!
Материалды И.Д.Ооржак белеткээн.
