Тыва АССР-ниң алдарлыг артизи, «Шылгараңгай күш-ажыл дээш» деп медальдың эдилекчизи Чадамба Баирович Монгуш 1940 ч. февраль 3-те Барыын-Хемчик кожууннуң Аянгаты сумузунга арат өг-бүлеге төрүттүнген.

1951 ч. Кызыл-Мажалык школазынга өөренип эгелээн. Ону 1961 ч. чедиишкинниг дооскаш, ада-иезинге дузалакчылап, кадарчылап эгелээн. 1963 ч. Ленинградтың музыка болгаш кинематография институдунуң сургуулу болган. Театр институдун дооскаш (1968), аныяк артист Тываның хөгжүм-шии театрынга ажылчын базымын эгелээн. Театрның сценазынга чогаадыкчы ажылының дургузунда 40 ажыг уттундурбас янзы-бүрү маадырларның кайгамчык овур-хевирлерин ужур-уткалыг, солун шынзыг кылдыр шиилерге ойнаан. Ол ышкаш бодунуң бир-ле кайгамчык тускай үнү-биле ырлаар чораан. Олар көрүкчүлерниң сеткил-сагыжында чылыы-биле арткан.

Чадамба Монгуш идепкейжи, үзел-бодалы узак, амы-хууда бодунга негелделиг, харыысалгалыг, бедик мергежилдиг артист. Хөй чылдар дургузунда театрның партия, профком организацияларын шудургу удуртуп, ооң бурунгаар хөгжүп, сайзыраарынга канчаар-даа аажок үлүг-хуузун киирип чораан. Өөнүң ишти база-ла театр артизи Дарый Монгуш-биле театр уран чүүлүнге, сценага амыдыралының хөй кезиин бараалгадып, 2 ажы-төлдү үлегерлиг кижилер кылдыр өстүрген.

Тыва театрның төөгүзүн база бурунгаар хөгжүлдезинге киирген улуг үре-түңнелдерлиг чогаадыкчы ажылы дээш, Чадамба Монгушка «Тываның алдарлыг артизи» деп хүндүлүг атты тывыскан. «Шылгараңгай күш-ажыл дээш», «Владимир Ильич Ленинниң төрүттүнгенинден бээр 100 чыл ою таварыштыр» деп медальдарның эдилекчизи.

Материалды И.Д.Ооржак белеткээн.