НАЦИОНАЛЬНАЯ БИБЛИОТЕКА РЕСПУБЛИКИ ТЫВА

ИМ. АЛЕКСАНДРА СЕРГЕЕВИЧА ПУШКИНА

Режим работы:

Пн.-Пт. 9:00 - 18:00 ч. Сб. 9:00-17:00 ч.

Вячеслав Самыя Сааяевичиниң 65 харлаанынга

27 февраля 2024, Вторник

Самыя Вячеслав Сааяевич – чурукчу, Тываның уран чүүлүнүң алдарлыг ажылдакчызы, Россияның, Тываның чурукчулар эвилелдериниң кежигүнү.

Ол 1959 ч. февраль 27-де, каас-чараш бойдустуг, Тожу кожууннуң Ий суурга, башкы Саая Самыя Мыңмыровичиниң өг-бүлезинге ортун оглу болуп төрүттүнген. Бичии үелеринден-не чуруттунарынга сундулуг, бир-ле солун дүрзү-хевирлерни чураан олурарын ачазы эскерер турган. 1976 ч. Тоора-Хем школазын дооскаш, Кызылдың уран чүүл училищезиниң чурулга салбырынче кирип алган. Ону чедиишкинниг дооскаш, 1980 ч. Москваның В. И.Суриков аттыг чурулга институдунуң уран чурулга салбырынче дужаап алган. 1986 ч. институтту дооскан. Доозукчу диплом ажылынга «Алдан-Маадырларның тура халыышкыны» деп чурукту чурааш, башкыларының үнелелин чаалап алган. Бир дугаар тыва чурукчу-монументалист (улуг чаагай тураскаалдар, архитектуралыг улуг хемчээлдиг ажылдар кылыр) мергежилди чедип алган. 1989 ч. бирги чураан ажылы «Ава Тыва», чоннуң кичээнгейин, сонуургалын хайныктырып, оон эгелээш-ле билдингир чурукчу апарган. Ол ажыл Кызылдың мурнуу «Южный» девискээринде 9 каът бажыңның ханазында, аян-шинчизин салбаан, кайы ырактан көстүп турар. Шак-ла ындыг, улуг хемчээлдиг ажылдарны Чадаана хоорайның культура бажыңында «Культура, спорт, дыштанылга» (1992) деп темага база «Шыяан ам, Саадак» деп ажылды Мугур-Аксы суурнуң культура бажыңында сиилбип чураан.

Вячеслав Сааяевич уран чүүл училищезинге башкылап, чурулганың чажыттарын, билиг-мергежилин сургуулдарга дамчыдып, хоорай, республика чергелиг делгелге-көрүлделерге доктаамал киржип турган. Москва хоорайның тургустунганындан бээр 850 чыл боган оюнда «Россияның чурукчулары Москвада» делгелгеге киришкеш, «Москваның 850 харлаан ою» деп медаль-биле шаңнаткан.

1989-1991 чылдарда хоорайның кол чурукчузу болуп ажылдаан. Ол колдуунда портрет жанрында ажылдап турар. Алдан-Маадыр аттыг музейде Тывавыстың алдарлыг кижилеринге: күш-ажылдың хоочуннарынга, малчыннарынга, эртемденнеринге, башкыларынга, спортчуларынга портреттерни чагыг ёзугаар кылган. Ол 100 ажыг катаптаттынмас портреттерниң автору.

Ховар салым-чаяанныг чурукчувустуң амыр эвес ажыл-ижинге чаартыкчы чедиишкиннерни, ал-бодунга быжыг кадыкшылды күзедивис!

 

Материалды И. Д. Ооржак белеткээн.

Последние новости

20 февраля, Пятница

Николай Өскеевич Өлзей-оолдуң 110 харлаанынга

Николай Өскеевич Өлзей-оол – сураглыг, хөй талалыг салым-чаяанныг ыраажы, шии артизи, киноактёр, хөөмейжи, хөгжүмчү, В. Ш. Көк-оол аттыг хөгжүм-шии театрының үндезилекчилериниң бирээзи, РСФСР-ниң алдарлыг артизи, Тыва АССР-ниң Улустуң артизи, Тыва, Моол Чазактың база хөй-хөй күрүне шаңналдарының эдилекчизи чораан.

19 февраля, Четверг

Ооржак Рада Ооржаковнаның 50 харлаанынга

Бо чараш байырлалыңар таварыштыр чылыг-чымчак байырывысты чедирип, хая-даш дег быжыг кадыкшылды, аржаан суу дег арыг-кылаң өөрүшкү-маңнайны, ажыл-ижиңерге моон-даа соңгаар хей-аъдыңар бедик, чүткүл-сорууңар күштүг болуп, чогаадыкчы, демниг чедиишкиннер улам хөгжүп, сайзыраарын сеткиливис ханызындан күзедивис!

18 февраля, Среда

Бегзи Каадыр-оол Монгушовичиниң 85 харлаанынга

Композитор, шүлүкчү, хѳгжүмчү, Тыва Республиканыӊ Композиторлар эвилелиниӊ кежигүнү Бегзи Каадыр-оол Монгушович 1941 ч. февраль 18-те, Чаа-Хөл кожууннуң Кара-Суг сумузунга ажылчын арат өг-бүлеге төрүттүнген.